TTCT - Thích sản phẩm tiện dụng hơn nhiều tính năng, nhanh lẹ xài tạm hơn mất thời gian trau chuốt, linh hoạt hơn tinh xảo... Những thay đổi ấy ở người tiêu dùng đang diễn ra rộng khắp và sâu xa đến mức chúng thay đổi cả định nghĩa về “chất lượng cao”.

 

Máy quay video số giá rẻ Flip trở thành sản phẩm gia dụng phổ biến trong đời sống của người dân Mỹ - Ảnh: brandiandboys.com

Năm 2001 là năm các loại máy ảnh số gia dụng bắt đầu phát triển mạnh. Chỉ riêng tại Mỹ năm ấy đã tiêu thụ hơn 7 triệu chiếc loại này. Nhưng cũng trong năm 2001, người Mỹ đã mua tới 181 triệu chiếc máy ảnh chụp phim, loại dùng một lần rồi bỏ. Nhìn thấy cơ hội, Jonathan Kaplan và Ariel Braunstein lập ra Công ty Pure Digital Technologies (PDT) với ý tưởng kết hợp hai dòng sản phẩm máy ảnh trên làm một.

Từ máy ảnh số chỉ dùng một lần...

Thế là PDT tung ra thị trường những chiếc máy ảnh số chỉ dùng một lần với giá... 20 USD, mang thương hiệu CVS của hệ thống tiệm thuốc tây kiêm tạp hóa đối tác. Người dùng có thể xem những ảnh đã chụp trên màn hình LCD bé tí 1,4 inch nhưng không thể sao chép vào máy tính. Khi bộ nhớ đầy, người dùng phải mang máy tới cửa hàng CVS trả lại để đổi lấy những bức ảnh in và một đĩa CD chứa các file. Các cửa hàng CVS sẽ gửi hết số máy ảnh này về cho PDT tân trang để giảm thiểu số lượng máy sản xuất mới.

Kiểu máy ảnh số CVS này bán chạy như tôm tươi nhưng PDT lại... thua lỗ! Lượng máy trả về tân trang không nhanh bằng lượng máy bán ra. Nhiều người dùng thích giữ lại chiếc máy ảnh CVS để xem ảnh chụp qua màn hình, không vội vàng in ảnh ngay. Người khác còn nghĩ ra cách “hack” luôn chiếc máy ảnh để lưu hình vào máy tính riêng nên chẳng buồn trả lại nữa.

Tuy nhiên, những người sáng lập PDT học được bài học lớn: người tiêu dùng sẵn sàng hi sinh chất lượng để chọn những thiết bị tiện dụng, rẻ tiền. Để có thể bán máy ảnh CVS với giá 20 USD, PDT phải dùng các thấu kính chất lượng thấp, hạn chế số vi mạch cảm biến và bộ nhớ. Hình chụp trông cũng được nhưng không xuất sắc. Thế mà PDT vẫn bán được tới 3 triệu chiếc máy ảnh loại này.

... Đến máy quay video số giá rẻ

 

Đột nhiên, những gì tưởng là hoàn hảo lại chẳng là gì cả. Còn những sản phẩm thoạt nhìn có vẻ xoàng xĩnh rốt cuộc lại thích hợp nhất.

Không nản lòng, Kaplan và Braunstein nhìn thấy cơ hội ở một sản phẩm tương tự: máy quay video kỹ thuật số. Máy quay video số gia dụng hầu như không có ngoại lệ: luôn đắt tiền và tinh vi, đầy những tính năng như chống rung, quay ban đêm, tự động chỉnh màu. Và việc biên tập video sau khi quay luôn phức tạp với đủ loại phần mềm xử lý hậu kỳ. PDT bèn tung ra kiểu máy video số giá rẻ Flip Ultra vào năm 2007 với triết lý kinh doanh như trước.

Kiểu máy quay đơn giản này chỉ ghi hình chất lượng thấp 640x480, trong khi các hãng Sony, Panasonic và Canon ào ào xuất xưởng những máy quay số có độ trung thực cao 1.080 HD. Máy Flip có màn hình bé tí, không hề có tính năng chỉnh màu và chỉ có những điều khiển cơ bản nhất. Nhưng nó lại nhỏ gọn và rẻ, kích thước chỉ nhỉnh hơn gói thuốc lá và giá bán 150 USD, trong khi các máy tầm trung của Sony giá khoảng 800 USD. Flip lại rất dễ sử dụng, ai cũng có thể tự mày mò cách dùng và khi quay xong chỉ cần vài phút là có đoạn phim có thể chia sẻ trên Internet.

Sau vài tháng, PDT đã có đơn đặt hàng tới tấp, gần như không sản xuất kịp với nhu cầu. Người dùng nhận ra Flip là cách tiện nhất để đưa các video clip gia đình lên YouTube. Chỉ trong năm đầu tiên, PDT đã bán sạch 1 triệu chiếc. Hiện nay, Flip Ultra và các kiểu Flip cải tiến về sau vẫn là hiệu máy quay video số bán chạy nhất tại Mỹ, chiếm lĩnh 17% thị trường, khiến Sony và Canon phải cuống cuồng đuổi theo.

Ngay trong giai đoạn suy thoái của nền kinh tế Mỹ trước Giáng sinh 2008, số máy Flip bán ra vẫn vượt mức chỉ tiêu doanh thu mà PDT đặt ra từ trước. Năm nay, PDT tin chắc doanh thu sẽ tăng 200%. Nhờ thành công này, tháng 5-2009 PDT đã được Tập đoàn Cisco mua lại với giá 590 triệu USD.

 

Jonathan Kaplan, tổng giám đốc điều hành Pure Digital Technologies, được Tuần báo Business Week bình chọn là một trong 25 nhân vật có ảnh hưởng nhất của năm 2009 - Ảnh: New York Times

Định nghĩa mới về “chất lượng”

Khi được hỏi về lý do thành công của Flip trong khi các kiểu máy quay video khác tân kỳ hơn, kể cả những máy nhái theo kiểu Flip của Sony, lại thất bại, phó giám đốc tiếp thị Simon Fleming-Wood của PDT có câu trả lời thú vị: “Lý do là chúng tôi có sản phẩm tốt hơn”. Điều thú vị là những nhà điều hành của Sony và Canon hẳn cũng sẽ trả lời như thế (thật ra các kiểu máy quay của những hãng này có nhiều tính năng hơn và cho hình ảnh sắc nét hơn hẳn), nhưng Fleming-Wood có quan điểm khác về khái niệm “tốt hơn”: chất lượng đồng nghĩa với dễ sử dụng.

Nói cách khác, công ty nào chỉ tập trung vào những thước đo chất lượng theo truyền thống - độ trung thực cao, độ phân giải cao, tính năng nhiều - có thể trở thành thiển cận và không nhận ra những yếu tố thiết yếu của sản phẩm tiêu dùng ngày nay như tính tiện dụng và chia sẻ.

Chỉ cần nhìn quanh hẳn chúng ta giật mình khi thấy những sản phẩm và dịch vụ rẻ tiền, nhanh chóng, đơn giản kiểu Flip có mặt khắp nơi. Chúng ta gọi điện thoại đường dài hay quốc tế bằng Skype, xem phim trên những màn hình máy tính nhỏ hơn màn hình tivi. Và ngày càng nhiều người sử dụng những chiếc máy tính netbook cơ động, rẻ tiền, ít hao pin, đủ để viết lách, lướt web, nhận gửi email.

Thành công của Flip là chiến thắng mới nhất của một xu hướng công nghệ mà tạp chí Wired gọi là “good enough tech” - công nghệ đủ xài.

AN NHIÊN (Theo Wired)